Tìm hiểu matryoshka, búp bê truyền thống của xứ sở Bạch Dương

Trai làng ai nấy đều chuẩn bị sẵn sàng, chỉ chờ mệnh lệnh khởi đầu là đua nhau giành cành bông với hy vọng một năm may mắn và sinh được quý tử cho Nhà ở.

Vào ngày 6 tháng 2 âm lịch mỗi năm, tại xã Sơn Đồng, huyện Hoài Đức, Hà Nội lại diễn ra liên hoan Giằng Bông. Đây là một liên hoan lớn được tổ chức ngay sau tết âm lịch, trước khi những ngày mùa diễn ra để cầu chúc những điều may mắn và tốt tươi nhất cho năm mới.

liên hoan thường câu kéo 3 ngày và cứ 5 năm tổ chức tráng lệ một lần, thường được gọi là hội chính với nhiều trò chơi dân gian như cờ người, thi làm bánh hay hát múa... Hơn nữa phần chính được nhiều người trông chờ nhất, cũng là vong hồn của liên hoan tại Sơn Đồng đó ấy là giằng bông, nơi biểu thị sức mạnh và sự khôn khéo của thanh niên trong làng. Liên hoan này được diễn ra vào ngày thứ hai, sau khi chấm dứt tế lễ và rước Thành Hoàng làng vào đình.

Theo nhiều bô lão trong làng, liên hoan Giằng Bông có từ thời tướng Lý Phúc Man trong một lần đi qua đã chọn khu vực này làm nơi đóng quân và tiện cho việc đẽo gọt binh lính. Khi ấy, ngài đã mang ngọn tre dài khoảng 1, 2 m binh sĩ tranh tài nhằm chọn ra một người năng động và mưu lược nhất để dấn binh lính xông pha xuất chinh mạc.

=> tham khảo vé máy bay đi Thanh Hóa của Vietnam Airlines!

Nhưng cũng có truyền thuyết rằng liên hoan Giằng Bông xuất hiện vào những năm 40 SCN, sau khi Hai Bà Trưng tự tử trên dòng sông Hát, dân chúng trong làng đã lập đình thờ. Hiện tại trong đình làng còn lưu giữ yếm thắm, áo đào. Hai bên thanh phong có hai hình phượng hoàng, lúa và binh khí.

Cây "bông" được áp dụng trong liên hoan phải là cây tre giữa khóm, không kiến, không muội, đủ ngọn, lá và đứng thẳng. Nhà ở cho bông cũng phải là Nhà ở hòa nhập, song toàn, không có đại tang, có không thiếu 3 thế hệ và có con là một trai, một gái. Cây bông được chuẩn bị từ trước liên hoan khoảng một tháng. Khi đó, hai thôn Nội và Ngoại sẽ cử một người đi chọn tre. Theo tục lệ của làng, người đi chọn tre phải là người có tuổi câu đương, tức là 50 tuổi.

Cây tre sau khi được chọn sẽ chặt ra cắt lấy một đoạn, đếm ra đủ 5 đốt thuộc cung ngũ phúc rồi vót bông trắng bốp, cuốn xù từng gióng sau đó lấy giấy gắn lại và thêm tua cho đẹp. Người trông coi việc vót bông cũng ấy là người được làng cử Bắt đầu khởi hành chọn tre trước đó.

Sáng ngày mùng 4, một đoàn không thiếu gồm 4 ông chủ tế, Ban Khánh Tiết và các bô lão trong làng sẽ đến nhà người vót bông cùng một cơi trầu làm lễ tạ gia tiên để xin cây bông rồi long trọng rước ra đình làng. Đi hơn nữa là đồ lễ đã được chuẩn bị sẵn bao gồm bánh dày và bánh mướt nhân đậu xanh xếp thành từng cặp. Riêng vào những ngày hội chính sẽ có thêm 2 con trâu nướng được dâng lên hai bên cánh tả, hữu của sân đình. Tương truyền đây ấy là các món mà Hai Bà Trưng đã dùng trong lễ khao quân năm xưa.

Ngay từ sớm ngày diễn ra liên hoan Giằng Bông, nhà nhà ai nấy đều náo nức ra đình chọn cho mình một vị trí thuận lợi để xem hội. Riêng thanh niên con trai trong làng thì phấn khởi hơn hẳn, họ tập trung không thiếu trong sân chỉ chờ thời điểm khai hội để khởi đầu "giằng bông" của mình.

=> Đặt ngay vé máy bay đi đồng Hới với mức giá cực tốt từ   Vietnam Airlines!

Sau khi thực hành không thiếu các lễ thức không thể thiếu bao gồm lễ lấy văn, tế lễ và cuộc thi chấm bánh thì liên hoan mới khởi đầu, bao gồm hai phần. Phần một là trao lộc nhà Thánh cho những người tham dự. Cụ từ trong làng sẽ bưng ra một đĩa xôi trắng sau đó tung xuống để những người tham dự phía dưới bắt lấy.

Theo ông Nguyễn Xuân Đỉnh, 53 tuổi, tục tung xôi này như là khích lệ, khích lệ và bổ sung sức khỏe cho binh sĩ thời xưa. Sau màn trao lộc, cây bông mới chính thức được mang ra. Người mang bông ra phải là người có sức khỏe, múa và quay cây bông sao cho đúng hướng, đủ cả hai bên lối đi của đình. Khi ấy chỉ chờ có mệnh lệnh là các con trai trong làng sẽ thi nhau giằng lấy cho được cây bông may mắn. Người nâng lên, kẻ hạ xuống, toàn bộ tạo thành một bầu không gian hết sức rộn ràng.

Sẽ có toàn bộ hai lượt giằng bông cho thanh niên con trai trong vùng biểu thị sức mạnh và sự khôn khéo. Người nào may mắn giành được cây bông thì năm đó sẽ gặp nhiều may mắn, thuận lợi trong công việc. Riêng những người sẽ hoặc đang có Nhà ở thì trong năm đó sẽ sinh nam tử. Còn những ai chỉ giành lấy được sợi của cây bông cũng sẽ gặp may mắn cho cuộc sống của mình.

Người giành được cây bông sẽ giơ thẳng thớm lên trời để ra hiệu mình đã giành được phần thắng sau đó có thể mang về nhà, đặt long trọng lên ban thờ để thông cáo với gia tiên. Đến buổi chiều, Nhà ở và họ hàng người giành được cây bông sẽ ăn mặc chỉnh tề mang một lễ tạ ra đình làng để có lời cảm ơn Thành hoàng.

Cho tới nay, liên hoan Giằng Bông đã tổ chức được rất nhiều lần nhưng chưa bao giờ bị mất đi tính nhân văn, cũng như sự sôi động của nó. Nhiều người tới tham dự không chỉ không khó chứng kiến nét kỳ lạ, sự sôi động của một liên hoan mà là nếm trải lại những giá trị văn hóa có từ ngàn đời của dân tộc.

=> Vietnam Airlines   gợi ý vé máy bay đi Côn Đảo giá tốt!